Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej Organizacja Pożytku Publicznego 1 procent podatku dla PTPS OPP
ul. Pandy 13, 02-202 Warszawa, tel. 022 8236623 w.105, e-mail: ptps@ptps.org.pl
Nr konta - 54 1020 1156 0000 7002 0061 1699; Nr KRS: 0000072675
PTPS
strona główna
o PTPS
dołącz do nas
publikacje
aktualności
Polityka Społeczna
prawo międzynarodowe
definicje PS
muzeum
kalendarium
bibliografie
cytaty
quiz o PS
Karta Socjalna Wspólnoty Europejskiej
Wybierz organizację międzynarodową:

 

(1989)

Przywódcy państw i rządów Wspólnoty Europejskiej przyjęli na posiedzeniu w Strasburgu
w dniu 9 grudnia 1989r. poniższą deklarację, stanowiącą „Kartę podstawowych praw socjalnych pracobiorców w krajach Wspólnoty Europejskiej”:

 

TYTUŁ I

PODSTAWOWE PRAWA SOCJALNE PRACOBIORCÓW

SWOBODA PORUSZANIA SIĘ I WYBORU MIEJSCA ZAMIESZKANIA

1. Każdy pracobiorca w państwach Wspólnoty Europejskiej ma prawo do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania na całym obszarze Wspólnoty,
z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z zasad zachowania porządku publicznego, bezpieczeństwa oraz zdrowia.

2. Prawo do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania umożliwia każdemu pracobiorcy wykonywanie każdego zawodu lub każdego zajęcia we Wspólnocie, przy czym w odniesieni do dostępności zatrudnienia, warunków pracy oraz ochrony socjalnej w kraju przyjmującym obowiązuje zasada równego traktowania.

3. Prawo do swobodnego poruszania się obejmuje ponadto:

– zharmonizowanie warunków pobytu we wszystkich krajach członkowskich, szczególnie w odniesieniu do łączenia rodzin;

– usunięcie przeszkód, wynikających z nieuznawania dyplomów lub równorzędnych świadectw, uprawniających do wykonywania określonego zawodu;

– poprawę warunków życia i pracy osób mieszkających po jednej, a zatrudnionych po drugiej stronie granicy.

ZATRUDNIENIE I WYNAGRODZENIE ZA PRACĘ

4. Każdy ma prawo do swobodnego wyboru i wykonywania zawodu zgodnie z obowiązującymi w danym zawodzie przepisami.


5. Każde zatrudnienie powinno być sprawiedliwie wynagradzane. W tym celu zaleca się, aby, zgodnie z warunkami danego kraju,

– pracobiorcy mieli zagwarantowane sprawiedliwe płace, tzn. takie, które im zapewnią godziwy poziom życia;

– pracobiorcy, którzy nie są zatrudnieni na podstawie bezterminowej umowy o pracę, otrzymywali sprawiedliwe wynagrodzenie;

– wypłata wynagrodzenia mogła być wstrzymana, lub też wynagrodzenie mogło być zajęte lub odstąpione tylko na podstawie przepisów obowiązujących w danym państwie; według tych przepisów pracobiorcy należy pozostawić środki niezbędne do zapewnienia utrzymania jemu i jego rodzinie.

6. Każdy pracobiorca ma prawo do bezpłatnego korzystania z usług urzędów pracy.

POPRAWA WARUNKÓW ŻYCIA I PRACY

7. Powstanie rynku wewnętrznego Wspólnoty Europejskiej powinno doprowadzić do poprawy warunków życia i pracy pracobiorców na jej obszarze. Proces ten dokona się poprzez zrównanie tych warunków na drodze postępu; obejmie on w szczególności czas pracy
i jego organizację, jak również formy zatrudnienia różniące się od bezterminowych umów
o pracę, takie jak zatrudnienie okresowe, w niepełnym wymiarze godzin, „wypożyczanie” siły roboczej oraz pracę sezonową. Poprawa ta powinna w razie potrzeby doprowadzić do rozbudowania pewnych dziedzin prawa pracy, takich jak postępowanie przy zwolnieniach grupowych lub przy bankructwach.

8. Każdy pracobiorca we Wspólnocie Europejskiej ma prawo do wypoczynku w ciągu tygodnia i do płatnego urlopu w ciągu roku; w ramach dokonującego się postępu należy dążyć do ujednolicenia długości okresów wypoczynku w państwach Wspólnoty, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych krajów.

9. Warunki pracy każdego zatrudnionego pozostającego w stosunku pracy we Wspólnocie Europejskiej powinny być uregulowane przez ustawę, umowę zbiorową lub umowę o zatrudnieniu zgodnie z warunkami panującymi w poszczególnych krajach.

OCHRONA SOCJALNA

10. Zgodnie z warunkami panującymi w poszczególnych krajach

– każdy pracobiorca w ramach Wspólnoty Europejskiej ma prawo do odpowiedniej ochrony socjalnej i powinien otrzymywać świadczenia socjalne w odpowiedniej wysokości niezależnie od swego stanowiska oraz od wielkości przedsiębiorstwa, w którym pracuje;

– wszyscy, którzy znajdują się poza rynkiem pracy ponieważ nie uzyskali do niego dostępu, lub nie zdołali ponownie wejść na ten rynek, i którzy nie dysponują środkami utrzymania, powinni uzyskiwać wystarczające świadczenia i zapomogi odpowiadające ich sytuacji osobistej.

SWOBODA ZRZESZANIA SIĘ I NEGOCJOWANIE UMÓW ZBIOROWYCH

11. Pracodawcy i pracobiorcy we Wspólnocie Europejskiej mają prawo do swobodnego zrzeszania się w celu tworzenia odpowiadających ich potrzebom stowarzyszeń i związków zawodowych, mających reprezentować ich interesy ekonomiczne i społeczne. Przystępowanie do tych organizacji związane jest z dobrowolną decyzją każdego pracodawcy
i pracobiorcy, i nie może za sobą pociągać żadnych ujemnych skutków osobistych lub zawodowych.

12. Pracodawcy i związki pracodawców z jednej strony oraz związki pracobiorców
z drugiej mają prawo, zgodnie z obowiązującymi w danym kraju przepisami prawnymi
i zwyczajami, prowadzić rokowania taryfowe i zawierać umowy zbiorowe. Rozwijający się ogólnoeuropejski dialog między partnerami socjalnymi może, jeśli uznają oni za stosowne, doprowadzić do zawierania umów zbiorowych, zwłaszcza na płaszczyźnie ponadbranżowej
i sektorowej.

13. Prawo do podejmowania działań zbiorowych w przypadku zaistniałego konfliktu interesów obejmuje również prawo do strajku, z uwzględnieniem zobowiązań wynikających
z regulacji w poszczególnych państwach oraz z umów zbiorowych. Przy rozwiązywaniu sporów zbiorowych należy ułatwiać wprowadzenie i stosowanie pośrednictwa, arbitrażu i postępowania pojednawczego na odpowiednim szczeblu, zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym kraju.

14. Ustawodawstwo wewnętrzne krajów członkowskich określa, w jakich warunkach i w jakim zakresie prawa wynikające z artykułów 11-13 mają zastosowanie do sił zbrojnych, policji i służb publicznych.

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE

15. Każdy pracobiorca we Wspólnocie Europejskiej powinien mieć dostęp do kształcenia zawodowego i możliwość korzystania z niego podczas całego okresu pracy zarobkowej. Niedopuszczalne jest dyskryminowanie w dostępie do kształcenia zawodowego w związku z obywatelstwem pracobiorcy. Odpowiednie lokalne ciała publiczne, przedsiębiorstwa lub partnerzy socjalni powinni w granicach swoich kompetencji tworzyć przesłanki do dokształcania się i do podnoszenia kwalifikacji, umożliwiające każdemu pracobiorcy przekwalifikowanie się, zwłaszcza w ramach urlopu szkoleniowego, dokształcanie i przede wszystkim zdobywanie nowej wiedzy odpowiadającej rozwojowi techniki.

RÓWNE TRAKTOWANIE MĘŻCZYZN I KOBIET

16. Należy zagwarantować równe traktowanie mężczyzn i kobiet. Należy w dalszym ciągu poszerzać równość szans mężczyzn i kobiet. W tym celu należy wzmocnić tam, gdzie jest to konieczne, wszelkie środki gwarantujące realizację równości mężczyzn i kobiet, przede wszystkim w dziedzinie dostępu do zatrudnienia, wynagrodzenia za pracę, ochrony socjalnej, kształcenia ogólnego i zawodowego, jak również awansu zawodowego. Należy również wzmocnić przedsięwzięcia, stwarzające mężczyznom i kobietom możliwość lepszej harmonizacji obowiązków zawodowych i rodzinnych.

INFORMOWANIE, UWZGLĘDNIANIE OPINII PRACOBIORCÓW
I WSPÓŁDZIAŁANIE

17. Informowanie pracobiorców, wysłuchiwanie ich opinii i współdziałanie z nimi powinny być odpowiednio rozszerzane przy uwzględnianiu zwyczajów istniejących w poszczególnych państwach członkowskich. Dotyczy to w szczególności przedsiębiorstw i związków przedsiębiorstw, posiadających zakłady produkcyjne lub przedsiębiorstwa w kilku krajach członkowskich Wspólnoty Europejskiej.

18. Informowanie, uwzględnianie opinii pracobiorców i współdziałanie z nimi powinno być przewidziane w odpowiednim czasie przede wszystkim w następujących przypadkach:

– przy wprowadzaniu zmian technologicznych w przedsiębiorstwie, jeśli zmiany te
w radykalny sposób wpływają na warunki pracy i organizację pracy pracobiorców;

– przy restrukturyzacji lub łączeniu przedsiębiorstw, jeżeli wpływa to na zatrudnienie pracobiorców;

– przy zwolnieniach grupowych;

– w przypadku pracobiorców, szczególnie takich, którzy pracują po drugiej stronie granicy, jeśli zostaną oni objęci przedsięwzięciami dotyczącymi zatrudnienia w przedsiębiorstwie, w którym pracują.

OCHRONA ZDROWIA I BEZPIECZEŃSTWO W PRACY

19. Każdy pracobiorca musi znaleźć w swoim środowisku pracy zadowalające warunki ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa. Należy podjąć odpowiednie środki w celu harmonizacji istniejących w tej dziedzinie warunków na drodze dalszego postępu. Przy podejmowaniu tych środków należy szczególnie uwzględnić konieczność uświadamiania, informowania, uwzględniania opinii i wyważonego współdziałania pracobiorców w sprawach związanych z zagrożeniami, na które są oni narażeni w miejscu pracy, i ze środkami, które są podejmowane w celu usuwania lub zmniejszania tych zagrożeń. Przepisy dotyczące tworzenia rynku wewnętrznego Wspólnoty powinny przyczynić się do wzmocnienia tej ochrony.

OCHRONA DZIECI I MŁODZIEŻY

20. Granica wieku dopuszczalnego przy podejmowaniu pracy zawodowej nie może być niższa od wieku, w którym wygasa obowiązek szkolny, i w żadnym wypadku niższa niż 15 lat. Wytyczna ta nie narusza korzystniejszych przepisów dotyczących młodocianych, szczególnie takich przepisów, które gwarantują ich włączenie do życia zawodowego przez szkolenie zawodowe. Możliwe są tu wyjątki, dotyczące wyłącznie pewnych ściśle określonych lżejszych prac.

21. Każdy młodociany, wykonujący jakąś pracę, musi otrzymywać godziwe wynagrodzenie, odpowiadające zwyczajom w poszczególnych państwach.

22. Należy podjąć odpowiednie kroki w celu takiego przekształcania przepisów prawa pracy dotyczących młodocianych, aby odpowiadały one wymogom ich indywidualnego rozwoju i ich potrzebom związanym z kształceniem zawodowym i dostępem do zatrudnienia.
W szczególności należy ograniczać czas pracy pracobiorców poniżej 18 roku życia – bez możliwości obchodzenia tego zakazu przez stosowanie godzin nadliczbowych – i zakazać pracy nocnej; w tym przypadku możliwe są wyjątki w postaci określonych czynności zawodowych, ujętych w poszczególnych państwach w przepisach prawnych i odpowiednich regulacjach.

23. Po wygaśnięciu obowiązku szkolnego młodociani powinni mieć możliwość odpowiednio długiego zasadniczego kształcenia zawodowego, które umożliwiłoby im sprostanie wymogom przyszłego życia zawodowego; w przypadku młodocianych pracobiorców szkolenie to powinno odbywać się w godzinach pracy.


LUDZIE STARSI

Odpowiednio do uwarunkowań w poszczególnych krajach

24. Każdy pracobiorca na obszarze Wspólnoty Europejskiej powinien w chwili przejścia na emeryturę dysponować środkami zapewniającymi mu odpowiedni poziom życia.

25. Każda osoba, która po osiągnięciu wieku emerytalnego nie ma uprawnień emerytalnych lub też nie dysponuje innymi wystarczającymi środkami utrzymania, powinna korzystać z zapomóg, świadczeń pomocy społecznej i świadczeń rzeczowych w przypadku choroby, odpowiednio do jej indywidualnych potrzeb.

NIEPEŁNOSPRAWNI

26. Wszyscy niepełnosprawni muszą mieć możliwość korzystania z konkretnych uzupełniających środków, ułatwiających ich integrację zawodową i społeczną, niezależnie od przyczyn i rodzaju upośledzenia. Środki te, zmierzające do poprawy warunków życia powinny w zależności od możliwości osób niepełnosprawnych obejmować ich kształcenie zawodowe, ergonomię, możliwości poruszania się i dostępność, środki komunikacji i mieszkanie.

 

TYTUŁ II

ZASTOSOWANIE KARTY

27. Odpowiedzialnymi za realizację podstawowych praw socjalnych tej Karty i wdrażanie odpowiednich przedsięwzięć socjalnych, koniecznych do niezakłóconego funkcjonowania rynku wewnętrznego w ramach strategii integracji ekonomicznej i społecznej są państwa członkowskie, przy czym uwzględnia się zwyczaje krajowe, a w szczególności przepisy prawne i umowy zbiorowe.

28. Rada Europy zwraca się do Komisji z apelem o jak najszybsze przedstawienie aktów prawnych, podlegających zgodnie z istniejącymi umowami jej kompetencji; dotyczy to aktów prawnych, z pomocą których prawa, należące do kompetencji Wspólnoty, mogłyby być skutecznie wdrażane podczas tworzenia rynku wewnętrznego.

29. Komisja przygotowuje w ostatnim kwartale każdego roku sprawozdanie z realizacji Karty przez państwa członkowskie i Wspólnotę Europejską.

30. Sprawozdanie Komisji zostanie przedłożone Radzie Europy, Parlamentowi Europejskiemu oraz Komisji Ekonomicznej i Socjalnej.

Newsy
=> Konferencja podsumowująca wyniki projektu Diagnoza sytuacji społeczno - zawodowej kobiet wiejskich w Polsce
=> Decyzja o utworzeniu nowego oddziału PTPS
=> Konferencja Radomskiego Oddziału PTPS
=> Program małych grantów PTPS
=> Nowy projekt badawczy
=> Nowy Biuletyn
=> Raporty z badań PTPS
=> Sprawozdanie PTPS jako OPP za 2006 r.
Sonda

Czy reforma ubezpieczenia emerytalnego w Polsce spowoduje zwiększenie poziomu ubóstwa wśród osób starszych?

Tak
Nie
Nie wiem

Wyszukiwarka


Logowanie do newsera
Copyright by Izabela Grochowska and Tomek Pietruszka
Aktualizacja stron Ryszard Szarfenberg